Baptysterium San Giovanni in Corte

Baptysterium San Giovanni in Corte

Vicolo del Duomo. (Otwórz mapę)

Opis

Baptysterium San Giovanni in Corte to gotycki ośmiobok w biało-zielone marmurowe pasy, stojący na Piazza del Duomo naprzeciwko katedry w Pistoi. Ma około 40 metrów wysokości i uchodzi za jedno z arcydzieł toskańskiego gotyku, bo spotykają się w nim maniery florencka, pizańska i sieneńska.

Najpiękniejsze jest przede wszystkim z zewnątrz. Okładzina w pasy z białego i zielonego marmuru, sprowadzonego ze Sieny, Prato i Carrary, biegnie po wszystkich ośmiu bokach aż do piramidalnej kopuły.

Główny portal ma nietypowy szczegół: wieńczy go pełny trójkątny tympanon z ażurową rozetą pośrodku. W lunecie i na architrawie są rzeźby i płaskorzeźby z Madonną, świętymi i historią Jana Chrzciciela. Również dwa portale boczne mają płaskorzeźby i rzeźbione w marmurze kapitele.

Wysoko, poniżej kopuły, biegną kondygnacja ślepej loggii i obejście zamknięte balustradą ze skręconych kolumienek; na narożach strzelają w górę pinakle. Na fasadzie zwróconej ku katedrze wystaje też mała zewnętrzna ambona.

Wnętrze to wyraźny kontrast. Sala jest surowa, ceglana, a pośrodku wyróżnia się ośmioboczna chrzcielnica Lanfranca z Como z terakotowymi płycinami. Obok stoi drewniany ołtarz z początku XVII wieku, przeniesiony z bazyliki Madonna dell’Umiltà.

Chrzcielnica jest znacznie starsza od budynku, w którym stoi. Renowacja z 1975 roku odsłoniła datę 1226 i imię rzeźbiarza, wypisane wewnątrz misy: przez stulecia kryły się pod późnobarokowymi dodatkami.

Nazwa pochodzi od longobardzkiego dworu królewskiego: baptysterium zajęło miejsce dawnego kościoła Santa Maria in Corte. Mieszkańcy Pistoi nazywają je też „Ritondo”. Odbudowa ruszyła w 1301 roku, ale wojna, którą Lukka i Florencja wydały Pistoi, na lata zatrzymała budowę.

To jedna z najlepiej udokumentowanych budów średniowiecza: znamy z imienia mistrzów, którzy przez sześćdziesiąt lat przekazywali sobie pałeczkę. Wśród nich był Cellino di Nese, wcześniej majster budowy baptysterium i Camposanto w Pizie; nowe dokumenty mówią też o udziale Giovanniego Pisana.

Koniecznie zobacz
• Portal z rozetą w tympanonie.
• Chrzcielnicę Lanfranca z Como.
• Zewnętrzną ambonę.
• Drewniany ołtarz z Madonna dell’Umiltà.

Czy wiesz, że…?
• Już w średniowieczu w soboty przed baptysterium odbywał się cotygodniowy targ.
• Baptysterium nie służy już do chrztów i czasem gości wydarzenia kulturalne.